Een transnationale kijk op de oorsprong van de Delftse School

Kanttekeningen bij Bouwkunde in Delft: een chronologie 1842–2000

Auteurs

  • Henk Engel

##submission.downloads##

DOI:

https://doi.org/10.7480/overholland.2025.23.256

Samenvatting

Dit artikel onderzoekt de historische ontwikkeling en het intellectuele profiel van het bouwkundeonderwijs in Delft, met bijzondere aandacht voor de veranderende relatie tussen architectuur, techniek, geschiedenis en ontwerp. Aan de hand van de Faculteit Bouwkunde van de Technische Universiteit Delft wordt geschetst hoe het onderwijs zich ontwikkelde van een sterk technisch georiënteerde discipline tot een complex domein waarin ontwerp, historische kennis, theorie en maatschappelijke betrokkenheid samenkomen.

De analyse plaatst deze ontwikkeling in de context van bredere veranderingen in het Nederlandse hoger onderwijs en de architectuurpraktijk. In de beginperiode lag de nadruk op constructie, materiaalgebruik en technische beheersing, terwijl architectuurgeschiedenis, stedenbouw en cultuurtheorie geleidelijk een plaats verwierven binnen het curriculum. Tegelijkertijd laat het artikel zien dat spanningen tussen ontwerpgericht onderwijs en historisch-wetenschappelijk onderzoek hardnekkig zijn gebleven, met name binnen de setting van een technische universiteit.

Het artikel besteedt nadrukkelijk aandacht aan de institutionele en pedagogische gevolgen van deze scheefgroei. De marginalisering van architectuurgeschiedenis en bouwhistorisch onderzoek verzwakt niet alleen het academische profiel van de opleiding, maar ook de kwaliteit van de architectuurpraktijk en de omgang met erfgoed. Internationale voorbeelden tonen aan dat in andere landen historische kennis vaak steviger is verankerd in architectuuropleidingen.

Het artikel pleit uiteindelijk voor een herwaardering van de architectuurgeschiedenis binnen het Delftse bouwkundeonderwijs. Geschiedenis dient niet als bijvak te worden beschouwd, maar als een essentieel instrument voor het begrijpen van ruimtelijke vraagstukken, het informeren van ontwerpkeuzes en het versterken van de maatschappelijke betekenis van architectuur.

Citeerhulp

Henk Engel. (2026). Een transnationale kijk op de oorsprong van de Delftse School: Kanttekeningen bij Bouwkunde in Delft: een chronologie 1842–2000. OverHolland, 15(23). https://doi.org/10.7480/overholland.2025.23.256

Gepubliceerd

2026-01-07

Biografie auteur

Henk Engel

Henk Engel (1949) is medeoprichter van De Nijl Architecten. Tot 2014 was hij universitair hoofddocent aan de Faculteit Bouwkunde van de TU Delft. Hij doceerde architectuurtheorie, ontwerpen en onderzoek, en heeft regelmatig gepubliceerd over De Stijl, de CIAM, Team 10, La Tendenza en de ontwikkeling van de Hollandse stad. Daarnaast heeft hij aan verschillende Academies van Bouwkunst gedoceerd en gaf hij lezingen aan de universiteiten van Pescara, Milaan en Liverpool. Hij was medewerker van het tijdschrift OASE en is sinds 2004 redacteur van OverHolland. In dat jaar initieerde hij met Reinout Rutte het onderzoeksprogramma Het territorium en de steden van Randstad Holland in kaart. Ter afsluiting van zijn werk aan de TU Delft promoveerde hij in 2023 op het proefschrift Autonome architectuur en de stad. Ontwerp en onderzoek in het onderwijs van La Tendenza.